Home สมุนไพร ทานสดดีต่อสุขภาพ บอระเพ็ด หวานเป็นลมขมเป็นยาบำรุงกำลัง ไม่เจ็บป่วยง่าย

ทานสดดีต่อสุขภาพ บอระเพ็ด หวานเป็นลมขมเป็นยาบำรุงกำลัง ไม่เจ็บป่วยง่าย

1 min read
0
31

เราอาจจะเคยได้ยินคำโบราณที่ว่า หวานเป็นลม ขมเป็นยา กันมาบ้างแล้ว เปรียบเสมือนสมุนไพรที่มีรสขมมากอย่าง บอระเพ็ด ซึ่งเป็นสมุนไพรที่ชาวบ้านรู้จักกันทั่วไป เป็นพืชที่ขึ้นเองตามธรรมชาติ พาดอยู่ตามกิ่งไม้ ไม่จำเป็นต้องปลูกหรือรดน้ำพรวนดินให้ เก็บมาใช้เป็นยาก็ง่าย หมอยาอีสานเรียกสมุนไพรชนิดนี้ว่า เครือเขาฮอ มีอยู่สองชนิดที่คล้ายกัน ชนิดที่มีตุ่มตามเครือยาวเรียกว่า บอระเพ็ด และชนิดที่ตุ่มสั้นเรียกว่า ชิงช้าชาลี หรือ เครือหางหนู

สมุนไพรทั้งสองชนิดนี้เป็นพี่น้องกันและใช้แทนกันได้ พ่อหมอในทุกภาคนิยมใช้บอระเพ็ดมากกว่า เพราะเชื่อว่ามีฤทธิ์ยาแรงกว่า 2 เท่า บอระเพ็ดมีรสขมมาก และมีการนำมาใช้เป็นยาอย่างแพร่หลาย ไม่มีหมอยาพื้นบ้านหรือหมอแผนไทยคนไหนไม่ใช้บอระเพ็ดเข้ายา จนเป็นที่มาของคำว่า หวานเป็นลม ขมเป็นยา นั่นเอง

เถาบอระเพ็ดมีรสขมเย็น จึงใช้แก้ไข้ทุกชนิด แก้ร้อนในได้ดีมาก แก้พิមฝีดาษ เป็นยาขมเจริญอาหาร บำรุงไฟธาตุ แก้โรคกระเพาะอาหาร บำรุงร่างกาย ลดน้ำตาลในເลือด ที่นิยมกันมาก คือ เป็นยาอายุวัฒนะ คนล้านนาฝานเถาเป็นแว่นๆ กินกับน้ำผึ้งแก้ไข้ หรือดองในน้ำผึ้งกินบำรุงกำลัง หรือทุบแล้วแช่น้ำผสมน้ำผึ้งดื่มแก้หวัด

หมอยาเมืองเลยนำบอระเพ็ดมาทำเป็นยาลูกกลอนกินเป็นยาอายุวัฒนะ ทำให้เจริญอาหาร บำรุงกำลัง ใช้เป็นยาตัวเดียว แม่บ้านสมัยก่อนนำบอระเพ็ดมาแช่อิ่ม โดยเลือกเถาที่ไม่แก่จัด มาตัดเป็นท่อนๆ ลอกผิวด้านนอกแล้วผ่าข้างใน ดึงไส้ออก แช่ลงในน้ำซาวข้าวที่ใส่เกลือ แล้วนำไปลวกพอหายขม เก็บใส่ขวดโหลไว้รับประทานได้นานๆ วิธีนี้เหมาะกับคนที่ชอบกินขนมจุบจิบ ก็มากินบอระเพ็ดแช่อิ่มแทน ได้น้ำตาลน้อยกว่ากินขนม แถมยังมีประโยชน์

พระธุดงค์ภาคอีสานก็นิยมเคี้ยวบอระเพ็ดสดๆ วันละ 2 องคุลีเป็นประจำ เพื่อป้องกันโรคภัยไข้เจ็บ หมอชาวบ้านบางคนเวลาครั่นเนื้อครั่นตัวก็ควักขึ้นมาเคี้ยวตุ้ยๆ หน้าตาเฉย มีสรรพคุณแก้ไข้ เป็นยาอายุวัฒนะ ทำให้ร่างกายแข็งแรง ไม่เจ็บป่วยง่าย ชาวบ้านทุกภาคนิยมใช้บอระเพ็ดเพื่อคุมเบาหวาน และความดันโลหิตสูง

การศึกษาวิจัยในทางวิทยาศาสตร์ก็พบว่า ของขมๆ หลายชนิดสามารถที่จะลดน้ำตาลในເลือดได้ เช่น มะระ มะระขี้นก พืชตระกูลไทร เป็นต้น แต่บอระเพ็ดเป็นสมุนไพรรสขมที่หาได้ง่ายที่สุด ในมาเลเซียและเกาะบอร์เนียวก็ใช้บอระเพ็ดกับคนเป็นเบาหวานเช่นกัน

บอระเพ็ด ยังเป็นสมุนไพรที่นิยมใช้รักษาอาการปวดเมื่อย แก้อักเสบ นิยมใช้บอระเพ็ดเป็นยาแก้ปวดเส้น ปวดเอ็น คลายเส้น คลายเอ็น โดยใช้แก่นขี้เหล็กป่า แก่นขี้เหล็กบ้าน เครือเขาฮอ(บอระเพ็ด) และแก่นขี้เหล็กสาร(ชุมเห็ดเทศ) อย่างละสองสามกีบนำมาต้มกิน วันละ 4-5 ครั้ง ครั้งละหนึ่งหรือสองแก้ว หรือกินแทนน้ำก็ได้ กินสักสามหม้อก็ดีหาย คนล้านนาใช้เข้ายาร่วมกับเพชรสังฆาต เป็นยารักษาอาการปวดกระดูก

นอกจากนี้ ในตำรายาไทย มีตำรับรักษาอาการปวดเมื่อยที่เข้าบอระเพ็ดหลายตำรับ มีทั้งยากิน ยาประคบ และยาอาบ การศึกษาวิจัยแผนใหม่ก็พบว่า บอระเพ็ดมีฤทธิ์แก้อักเสบได้ดีทีเดียว

ข้อควรระวัง

-สมุนไพรรสขมจัด เช่น บอระเพ็ด ชิงช้าชาลี แห้ม ย่านาง ถ้ากินในขนาดสูงๆ ติดต่อกันเป็นเวลานานๆ อาจทำให้เกิดความผิดปกติของตับได้ ควรกินในขนาดที่คนโบราณกินເท่านั้น

-ถ้าใช้ไปแล้วมีอาการมือเท้าเย็น แขนขาหมดเรี่ยวแรง ตาเหลือง ให้หยุดรับประทาน เนื่องจากอาจเกิดตับอักเสบ ดังนั้น ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับและไตผิดปกติ หญิงตั้งครรภ์ และหญิงให้นมบุตร

ตำรับยา

1. ยาลดความดัน ใช้บอระเพ็ดกับบัวบกน้ำหนักเท่ากัน ตำผงทำเป็นลูกกลอนกินครั้งละ 2 ເม็ด วันละ 2 ครั้ง เช้า เย็น จะช่วยปรับและควบคุมลมในร่างกาย ช่วยปรับเส้นประสาท

2. ยาลดเบาหวาน แก้ไข้ เจริญอาหาร นำเถาบอระเพ็ดมาตัดเป็นท่อนเล็กๆ ตากให้แห้ง แล้วนำมาคั่วด้วยไฟอ่อนๆ แล้วบด ชงประมาณหนึ่งช้อนชากับน้ำอุ่นแล้วดื่ม หรืออาจจะใส่แคปซูลเพื่อความสะดวกในการรับประทาน

3. ยาบอระเพ็ดบำรุงร่างกาย แก้ปวดเมื่อย ให้เอาบอระเพ็ดตำให้ละเอียด ละลายน้ำผึ้งกินวันละ 1 ช้อนกาแฟ รับประทานประจำทุกวัน

4. ยาอายุวัฒนะ ใช้บอระเพ็ด(ราก, ต้น, ใบ) เมล็ดข่อย หัวแห้วหมู เมล็ดพริกไทย เปลือกต้นทิ้งถ่อน เปลือกต้นตะโกนา อย่างละเท่ากันนำมาบดเป็นผงปั้นเป็นยาลูกกลอนเท่าปลายนิ้วก้อย รับประทานก่อนนอน ครั้งละ 2-3 ເม็ด

5. ยาริดสีดวงทวาร ใช้หัวขมิ้นชัน 1 ถ้วย หัวขมิ้นอ้อย 1 ถ้วย บอระเพ็ด 1 ถ้วย เกลือ 1 ถ้วยครึ่ง ต้นพมาต้มรวมกัน ใส่น้ำ 3 ส่วน ต้มให้เหลือ 1 ส่วน รับประทานครั้งละ 1 ถ้วยตะไล ควรเติมการบูร 1 สลึง

6. ยารักษาโรคกระเพาะอาหาร ใช้บอระเพ็ด 5 ส่วน มะขามเปียก 7 ส่วน เกลือ 3 ส่วน น้ำผึ้งพอควร นำมาคลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วรับประทานก่อนอาหาร 3 เวลา

7. ยาสระผม รักษาอาการคันศีรษะ นำเถาบอระเพ็ดหั่นบางๆ นวดเอาน้ำมาสระผม

เรียบเรียงโดย : herbtrick.com

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

Check Also

ไม่ยุ่งยาก แถมทำง่ายมากๆ 5 สมุนไพรไทยรักษาฝี สูตรโบราณ ปลอดภัઈสุดๆ

โรคที่ใครหลายๆคนเป็นกันมากแบบไม่รู้ พอเป็นทีก็ต้องใช้ค่ … …